Inspirerend Meertalig Onderwijs

CLIL: Talen en de vakken

‘Everybody jump through the hoop!’ Een gymles in het Engels. ‘Wa kin my útlizze wat in terp is?’Een geschiedenisles over terpen in het Fries. Bij CLIL-onderwijs (Content and Language Integrated Learning) vergroten kinderen hun vakkennis, maar ook hun (vreemde) taalvaardigheid. Vaak zonder dat ze zich daar bewust van zijn. De succesfactor? Veel interactie en ondersteuning op het gebied van taal door een rijke leeromgeving en aantrekkelijk (audio)visueel materiaal. 

Little knights playing on the castle walls.
Nikon D810

KENNIS VERGROTEN EN WERKEN AAN TAAL

Kinderen zijn van nature nieuwsgierig. Het enthousiasme van kinderen om nieuwe dingen te weten te komen (Content) én het plezier in taal (Language) maken CLIL-lessen tot een succes. Leerlingen vergroten hun kennis over een bepaald onderwerp en op hetzelfde moment werken ze aan hun taalvaardigheid in een andere taal dan het Nederlands (bijv. Fries, Engels, de eigen streektaal et cetera). Spelletjes, gatenteksten, praatkaartjes, foto’s, filmpjes en raadsels zorgen voor afwisseling en plezier in de lessen.
Bij CLIL neem je leerlingen op een positieve- en laagdrempelige manier mee in het spreken, schrijven, lezen en luisteren naar een andere taal. Zo leren zij de inhoud van een vakgebied, bijvoorbeeld wereldoriëntatie. De output kan talig zijn, maar mag (als afwisseling) ook niet-talig zijn. Van belang is dat je als leerkracht kunt zien of een leerling de inhoud van de les(senserie) in een andere taal, tóch heeft begrepen.

mindmap

CLIL IN HET KORT

  • Werken kinderen aan taal- en inhoudsdoelen, in de context van zaakvakonderwijs
  • Heeft het taaldoel betrekking op het gebruik van het Fries, Engels of eigen streektaal
  • Zorgen een rijke leeromgeving, veel interactie, visueel (multimediaal) materiaal, prikkelende taaltaken en taalhulp voor inspiratie en leerzame lessen.
kleine-kippie

WAT LEERKRACHTEN ZEGGEN OVER CLIL

“We verkennen de woorden van het thema in het Fries, het Nederlands en het Engels. Ik schrijf de woorden op het bord, elke taal in zijn eigen kleur”.

“Bij het thema planeten heb ik een prentenboek voorgelezen in het Fries. Een Somalisch meisje ging later spontaan het boek zelf lezen”.

“Door Fries en andere talen te verbinden aan wereldoriëntatie, krijgen de talen een natuurlijke plek in ons onderwijs”.

“Door deelname aan dit project krijgt Fries weer meer aandacht, een Friestalige leerling vroeg of hij zijn presentatie dan ook in het Fries mocht doen”.

“We zijn bezig geweest met weidevogels. Welke we hebben gezien en wat zijn de Nederlandse en Friese namen. De leerlingen moeten de Engelse namen nog ontdekken”.

BEGELEIDING

Onze begeleiding bestaat uit het organiseren van bijeenkomsten op de eigen school. Na een korte introductie op wat CLIL is, gaan we samen op zoek naar welke activiteiten en projecten geschikt zijn om in een CLIL-vorm aan te bieden. Uitgangspunt is dat het activiteiten zijn die je nu óók al doet. We gaan dus op zoek naar kansen die voor het grijpen liggen! Tijdens de bijeenkomsten wordt gereflecteerd op de projecten/activiteiten van de afgelopen periode en vooruit gekeken naar de komende periode. Waar liggen dáár weer kansen? Welke inhoud staat centraal, welke taal is geschikt?

Het aantal bijeenkomsten is afhankelijk van de vraag van de school.

UIT DE PRAKTIJK: CLIL OP CBS DE FRISSEL IN FEANWÂLDEN

Tijdens het project “Kijkje in de toekomst” werd op CBS De Frissel in Veenwouden in alle groepen het leren van vakinhoud en taalvaardigheidsontwikkeling geïntegreerd. De leerkracht van groep 1 en 2 prikkelde de kinderen in een gesprek met de zin “Als ik later groot ben, dan…” De volgende dag ging de activiteit verder in het Fries. Later werden er ook Engelstalige woorden aan de woordspin toegevoegd. In groep 5 t/m 8 werkten kinderen in groepjes zelfstandig aan thema’s over de toekomst. De methode voor wereldoriëntatie (Blink) bood  informatie en verdieping. De kinderen overlegden in het Fries op de Fryske dei en tijdens één dagdeel in het Engels. Groep 8 gebruikte Engels verplicht in één van de verwerkingsopdrachten.

Contactpersonen voor dit project